ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ
UP IN THE AIR
του Τζέισον Ράιτμαν
με τους Τζορτζ Κλούνεϊ, Άνα Κέντρικ, Βέρα Φαρμίγκα, Τζέισον Μπέιτμαν, Μέλανι
Λίσνκεϊ
Υπόθεση: Ένας γκουρού σύμβουλος «επαγγελματικής μετάβασης», μ’ άλλα λόγια ένα ειδήμον στις απολύσεις στέλεχος, ο Ράιαν, προσπαθεί μανιωδώς να συγκεντρώσει πάνω από ένα εκατομμύριο μίλια πτήσεων, καθώς αυτό συνιστά τ’ ανομολόγητο πάθος του! Άλλωστε η ζωή του, λόγω επαγγέλματος, είναι σύμφυτη με συνεχείς μετακινήσεις, ξενοδοχεία, αεροδρόμια κι ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, ενώ όλα του τα υπάρχοντα χωράνε σε μια και μόνη τροχήλατη βαλίτσα, οπότε η συγκέντρωση μιλίων είναι ένα παιχνίδι που γεμίζει την άδεια συναισθηματικά ζωή του, που παρουσιάζει επικίνδυνα πτωτικές τάσεις, καθώς δεν έχει κάτι σταθερό στη ζωή του! Όταν συναντά μια όμορφη γυναίκα που ταξιδεύει εξίσου πολύ με εκείνον, οι ισορροπίες της ζωής του ανατρέπονται, καθώς αρχίζει να αρέσκεται στη σταθερότητα και την έννοια του ανήκειν κάπου, ενώ, συμπτωματικά, ακόμα και το επαγγελματικό του μέλλον μοιάζει επισφαλές…
Απολυμένοι όλου του κόσμου ενωθείτε!
... στον αέρα , μεταφορικά η παγκόσμια οικονομία από το Αμερικάνικο κραχ. Η Ιστορία επαναλαμβάνεται, με max ταχύτητα που προσφέρουν τα σύγχρονα μέσα και η τέχνολογία. Πανάξια μέσα σε όλα τα μεγάλα φετινά βραβεία (Χρυσές Σφαίρες και Όσκαρ).
Αλήθεια ποιός το περίμενε να δούμε μεγάλη ταινία από τον Τζέισον Ράιτμαν; Είχε δώσει δείγματα γραφής, στις προηγούμενες δουλειές του (κυρίως στο JUNO), αλλά πραγματικά με εξέπληξε ευχάριστα αν και απρόσμενα, το ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ. Δικαίως έχει σαρώσει βραβεία και υποψηφιότητες δεξιά και αριστερά. Γιατί είναι μια αλληγορική, πολυεπίπεδη ταινία, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες και βαθιές κοινωνικές προεκτάσεις.
Στον αέρα λοιπόν, βρίσκονται :
οι προσωπικές σχέσεις και ο οικογενειακός συμβιβασμός
οι εργασιακές σχέσεις κι η επαγγελματική αποκατάσταση
Ο Ράιαν (Τζορτζ Κλούνεϊ) είναι ένας μοντέρνος "μακιαβελικός" οπορτουνιστής. Αδίστακτος χαρακτήρας που διευρύνει την λογική του ατομικισμού στη θεωρία και στην πράξη, δυσκοίλιος στο ομαδικό πνεύμα, ενσυνείδητος εργένης, ασυμβίβαστος στις διαπροσωπικές σχέσεις, με ευκαιριακή άποψη για τον έρωτα. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του - της συγκέντρωσης κάποιων ... μιλίων στον αέρα - εκμεταλεύεται κάθε ευκαιρία που του παρουσιάζεται - κατάσταση, πρόσωπα - και θα έρθει σε σύγκρουση ακόμη και με τον εαυτό του. Ένας άνθρωπος που εξ' ορισμού δεν "πατά στη γή" και φυσικά προσγειώνεται" ανώμαλα, όταν το "αεροσκάφος" του (της προσωπικής του ζωής) συντρίβεται, μεταφορικά. Όταν η Άλεξ (Βέρα Φαρμίγκα) καταφέρνει και τον πείθει να αλλάξει στάση απέναντι στην Νάταλι (Άνα Κέντρικ), κοιτάζοντας πιο μακριά από την μονόπλευρη (ωφελιμιστική κι ανώδυνη) one stand οπτική και όταν η αδερφή του τον πείθει να επέμβει για να σώσει τον γάμο της - μιλώντας στον γαμπρό, που "έκανε πίσω" τελευταία στιγμή - αντιλαμβάνεται ότι η ζωή δεν είναι ακριβώς όπως την είχε σχεδιάσει θεωρητικά. Γιατί ο έρωτας του Ράιαν, δεν "βρίσκεται στον αέρα" αλλά βαθιά στη γη. Η δυσκολία της ενηλικίωσης και της επαγγελματικής καταξίωσης είναι ακόμα δύο πλευρές που αγγίζει το φιλμ, παράλληλα.
Ο 33χρονος Τζέισον Ράιτμαν, παίρνει τα κινηματογραφικά στερεότυπα, τα τεμαχίζει και τα επανατοποθετεί σε μικρότερα κομματάκια, σε ένα αναθεωρημένο σινε-παζλ, δίνοντας μια διάσταση νεωτερσμού στο ομώνυμο βιβλίο του Ουόλτερ Κριν που αποτέλεσε τη βασική πηγή έμπνευσης για το σενάριό του.
Η ταινία κάνει μια εμπεριστατωμένη τομή στο θέμα των απολύσεων απαλλαγμένη από συνδικαλιστικό δογματισμό και συναισθηματικό μελοδραματισμό. Σχολιάζει τον τρόπο και τη σύγχρονη μέθοδο, άλλοτε χαριτωμένα κι άλλοτε με τη ψυχρή, επαγγελματική λογική των επιχειρήσεων. Η δουλειά του Ράιαν (Τζορτζ Κλούνεϊ) ως συμβούλου του Διευθυντή Προσωπικού, ουσιαστικά είναι, να "παρηγορεί" τον υποψήφιο προς απόλυση (ταξιδεύοντας σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ - όπου τουλάχιστον, η επιχείρηση απασχολεί προσωπικό), πουλώντας του ένα "εναλλακτικό σχέδιο", που βασίζεται σε ένα ανολοκλήρωτο προσωπικό του όνειρο - αφού προηγουμένως μελετήσει προσεκτικά το βιογραφικό στο ιστορικό του. Αν μη τι άλλο η προσπάθεια να "χρυσωθεί το χάπι", προσαρμόζεται ψυχολογικά στο άτομο, αντιμετωπίζοντας (προβλέψιμα πάντα) οποιαδήποτε αντίδραση, τυχόν υπάρξει.
Στο τέλος - τέλος ο ίδιος ο αντι-ήρωας, Ράιαν, (Τζορτζ Κλούνεϊ) θα πέσει στην παγίδα της κοσμοθεωρίας του, θα κάνει την αυτο-κριτική, θα αυτοαναιρεθεί, όμως ο προσανατολισμός, παρά το γερό ταρακούνημα, δεν αλλάζει ρότα. Δε σας αποκαλύπτω το φινάλε το οποίο εμπεριέχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ανατροπή στην ίντριγκα, η οποία θα γίνει αφετηρία για προσωρινή αλλαγή πλεύσης, με τον ίδιο "αυτόματο πιλότο".
Ο Τζέισον Ράιτμαν, αποδεικνύεται ένας δημιουργός που οσμίζεται και περιγράφει με εξαιρετική έμπνευση το σύγχρονο κλίμα της οικονομικής στενωπού, αναλύοντας εξονυχιστικά όλες τις παράπλευρες απώλειες. Όχι τα βαθύτερα αίτια της κρίσης, μα την ανθρώπινη διάσταση αυτής και τις επιπτώσεις της στον εξωτερικό μας κόσμο. Ένα καυστικό σχόλιο στην καθημερινότητα, την εκμετάλευση του ανθρώπινου παράγοντα και τον αγώνα για επιβίωση του προσωπικού των μεγάλων επιχειρήσεων στις ΗΠΑ, μια μέρα πριν τον προσωπικό τους "Αρμαγεδδώνα". Το ενδιαφέρον συνολικά, όμως δεν περιορίζεται τοπικά, αλλά οικουμενικά ή αν το θέλετε όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο project της Άλεξ (Βέρα Φαρμίγκα) ως "Glocal" (σύνθεση local και global).
Οι ερμηνείες όλου του καστ, είναι άξια ομαδικής βράβευσης. Ξεχωρίζουν ωστόσο η Βέρα Φαρμίγκα και ο Τζέισον Μπέιτμαν στους δεύτερους ρόλους. Κλούνεϊ και Κέντρικ είναι οι όψεις του ίδιου νομίσματος. Η τύχη χαμογελάει στον έναν από αυτούς, (στην προσωπική τους ζωή) χωρίς διάρκεια παρά τη συνέχεια. Έχει ο καιρός γυρίσματα. Ακόμα και για κείνον που απλώς είναι μια ευκαιριακή "απόδραση". Και κει που νομίζεις ότι ένας είναι ο Ράιαν, ξαφνικά διαπιστώνεις, ότι και η αγαπημένη του, Νάταλι, καθρεφτίζει το alter ego του. Η εικονική ευτυχία είναι κοινωνική αποδοχή υποχωρήσεων, με ημερομηνία λήξης. Όλοι οι χαρακτήρες πιθανόν να κρύβουν μέσα τους και ένα κομμάτι του εαυτού σας, που πιθανόν θα διευκολύνει την ταύτιση μαζί τους.
Σίγουρα διασκεδαστική ταινία που λειτουργεί με όρους ψυχαγωγίας αλλά τολμά να μπήξει - όπου αυτό είναι δυνατό - το μαχαίρι στο κόκαλο σε επίκαιρα ζητήματα, χωρίς ακαδημαϊκά στερεότυπα ή ανούσιους πειραματισμούς...
Με έξυπνους διαλόγους - για ενήλικες - άριστα κοντρολαρισμένη στην ανάπτυξη της ιστορίας και το τάιμινγκ, αποκαλυπτική σε πολλά ζητήματα που προβληματίζουν τη σημερινή γενιά. Πάντως το αστικό - καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης δεν κινδυνεύει, με κατάρρευση όσο τα θεμέλιά του βρίσκονται σε φιλόδοξους ανθρώπους που έχουν την τύχη στα χέρια τους, όσο υπάρχουν δηλαδή Ράιαν, Άλεξ, Νάταλι και Κρεγκ. Όλοι αυτοί και μεις στηρίζουμε αυτό το οικοδόμημα. Και τον τρόπο ζωής που ξεκινάει από την ίδια αφετηρία, με απενοχοποιημένη ταξική συνείδηση και συλλογικό πατερναλισμό απέναντι σε μια ανταγωνιστική κοινωνία που αποθεώνει το άτομο και τις επιλογές του. Γιατί το Σύστημα βασίζεται στις εύθραυστες ισορροπίες του μοντέλου που περιγράψαμε.
Στην
εποχή της πιο σημαντικής οικονομικής κρίσης των τελευταίων ετών, το «Up in the
Air» του Τζέισον Ράιτμαν προσγειώνεται στις σκοτεινές αίθουσες με σκοπό να αφουγκραστεί
τις ανησυχίες και την ψυχολογία του σύγχρονου εργαζομένου, αλλά και να καταδείξει
την ψυχρότητα με την οποία λειτουργεί το σύγχρονο καπιταλιστικο σύστημα. Κι αν
όλα αυτά ακούγονται κάπως βαριά και βαθυστόχαστα, ο Ράιτμαν Τζούνιορ (γιος του
Ίβαν Ράιτμαν) καταφέρνει να μας τα «διυλήσει» με την πιο ουσιαστική φιλμική πτήση
της χρονιάς, σεβόμενος τους κανόνες μιας mainstream αμερικανικής παραγωγής, χωρίς
όμως να ξεχνά να ταρακουνήσει και λίγο το αεροπλάνο που κυβερνά...
Ο Ράιαν Μπίνγκαμ (Κλούνι) ανήκει, όπως λέει και ο ίδιος στην κατηγορία των
ανθρώπων- καρχαριών. Όταν μια εταιρεία επιθυμεί να προχωρήσει σε μαζικές απολύσεις,
ο Μπίνγκαμ είναι ο καταλληλότερος «αγγελιοφόρος» των κακών μαντάτων προς τους
άτυχους υπαλλήλους. Σαν ένας μοναχικός καρχαρίας, αποκομμένος από την οικογένειά
του, ταξιδεύει από πόλη σε πόλη, κουβαλά ένα κάρο πιστωτικές, ενώ το μόνο σπιτικό
που γνωρίζει είναι τα αεροπλάνα που αλλάζει με αστρονομική ταχύτητα. Η φιλοσοφία
ζωής που «κυρήττει» περιορίζεται στα όσο το δυνατόν λιγότερα μπορεί να χωρέσει
κάποιος σε ένα ταξιδιωτικό backpack. Όμως, η ψυχρή και κυνική ιδεολογία του
θα τεθεί σε αμφιβολία, όταν θα μπουν στην ζωή του δύο γυναίκες. Η επαγγελματική
του νοοτροπία θα δοκιμαστεί μέσω της νεαράς και φιλόδοξης Ναταλί, ενώ η προσωπική
του ζωή θα αλλάξει άρδην όταν θα γνωρίσει το θυληκό alter ego του, στο πρόσωπο
της Άλεξ...
Ο Ράιτμαν αντιμετωπίζει το, βασισμένο στο ομώνυμο μπεστ σέλερ, επίκαιρο υλικό
του σαν μια δραματική κομεντί διαπροσωπικών σχέσεων, η οποία ωστόσο δεν φοβάται
να φλερτάρει και με ένα γνήσια «ανήσυχο» υπαρξιακό δράμα. Ο κυνικός Ράιαν Μπίνγκαμ
βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο και οι διακυμάνσεις του χαρακτήρα του εναλλάσονται
συνεχώς με αριστοτεχνικό τρόπο, με την βοήθεια των σπινθηροβόλων διαλόγων και
των εξαίρετων ερμηνειών από όλο το καστ. Ωστόσο, γύρω στα μισά του φιλμ, τα
γνωστά κλισέ μπαίνουν σε εφαρμογή, οι σκοτεινές γωνίες του σεναρίου αρχίζουν
να λειάνονται, και σου δίνεται η αίσθηση ότι τόση ώρα ήσουν σε μια άνετη πτήση
με πολύ καλό φαγητό αλλά τίποτα παραπάνω. Και σε εκείνο ακριβώς το σημείο ξεκινά
η μεγάλη μαγκιά του σκηνοθέτη- σεναριογράφου Ράιτμαν. Αποφεύγοντας με πανέξυπνους
σεναριακούς ελιγμούς τις κλισεδιαρισμένες παγίδες, «χαλάει» την μέχρι τώρα
ήρεμη πτήση και εν τέλει αποφασίζει να προσγειώσει το «αεροπλάνο» με έντονα
υπαρξιακά ταρακουνήματα και μια αίσθηση μετέωρης λύτρωσης του βασανισμένου
κεντρικού χαρακτήρα.
Ο Κλούνι ξεφεύγει από το στερεότυπο του συνδυασμού Κάρι Γκραντ- Γκάρι Κούπερ,
και χωρίς να χάνει την έμφυτη λάμψη του, μεταμορφωνέται με πειστικότητα σε
Ράιαν Μπίνγκαμ, σε έναν ρόλο που μπορεί να του χαρίσει το δεύτερο Όσκαρ. Βεβαίως
έχει την τύχη να πλαισιώνεται από ένα ικανότατο καστ, με την συνήθως εύθραυστη
Βέρα Φαρμίγκα να κλέβει την παράσταση σε έναν καθαρά κόντρα ρόλο σε ότι άλλο
την έχουμε δει τελευταία. Καταπληκτικές και οι guest εμφανίσεις του ξεκαρδιστικού
Ζακ Γαλιφιανάκη και του πάντα έξοχου καρατερίστα J.K Σίμονς. Ο Τζέισον Ράιτμαν
(«Thank you for Smoking», «Juno») υπογράφει εδώ την καλύτερη ταινία του, συνδυάζοντας
το προσωπικό δράμα με την οικονομική κατάσταση της εποχής και αποδεικνύει ότι
είναι μάστορας στο να μας δίνει σοβαρή και σκεπτόμενη χολιγουντιανή διασκέδαση.
Κάτι μου λέει ότι ο Ράιτμαν Τζούνιορ έχει πολλά ακόμα να μας δείξει. Μέχρι
τότε, enjoy the flight…
Αυτή φορά λέω να αρχίσω με την παράγραφο που κανονικά θα έπρεπε να είναι η τελευταία. Δε με θεωρώ αυστηρό, τουλάχιστον όχι επιτηδευμένα αλλά είναι κατάντια τα μέχρι τώρα μεγάλα φαβορί για τα χρυσά αγαλματίδια να κυμαίνονται γύρω στο 7 και αν κάποιο το ξεπεράσει να θεωρείται φαβορί. Το Up in the Air με το ζόρι καταφέρνει να το αγγίξει.
Ο ανερχόμενος σκηνοθέτης Jason Reitman, δημιουργός του αξιόλογου αλλά υπερτιμημένου Juno επιστρέφει με ακόμα μία γλυκόπικρη ιστορία βασισμένη σε νουβέλα του Walter Kirn (Thumbsucker) σε σενάριο του Sheldon Turner που μας έχει δώσει τα The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning και The Longest Yard(!!!). Όχι και τα καλύτερα διαπιστευτήρια για ένα σενάριο αλλά τα καταφέρνει να παραδώσει μια καλογραμμένη ιστορία με ελαφρώς επαναλαμβανόμενους διαλόγους που έχουν λόγο παρουσίας αλλά είναι και αιτία αφαίρεσης αρκετών πόντων από τον τομέα κινηματογραφικότητα. Ο Ryan Bingham είναι εργαζόμενος σε εταιρία συμβούλων ανεύρεσης εργασίας αλλά κυρίως και πριν από αυτό είναι και αυτός που αναλαμβάνει να ανακοινώσει την απόλυση στους εργαζόμενους. Μια ψυχοφθόρα δουλειά που στη σημερινή περίοδο της οικονομικής κρίσης γνωρίζει τρομερή άνοδο. Ο Ryan ζει στα αεροπλάνα και του αρέσει, δεν έχει και δε θέλει αυτό που κάποιος θα χαρακτήριζε ως σπιτικό, και στόχος ζωής του δεν είναι να βρει μια γυναίκα και να παντρευτεί αλλά απλά να συμπληρώσει 10 εκατομμύρια μίλια ώστε να πάρει την τιμητική αναμνηστική κάρτα από την αεροπορική εταιρία. Λατρεύει αυτή τη ζωή, μιας και σε αυτό το μικρόκοσμο των αεροδρομίων και των ξενοδοχείων είναι ο βασιλιάς. Μέχρι που μια πιτσιρίκα έρχεται στην εταιρία για να ακυρώσει όλο του το είναι και να τον κάνει υπάλληλο γραφείου. Φυσικά δε μπορεί να το ανεχτεί να αναλαμβάνει να της δείξει ότι η δουλειά του απαιτεί να μιλάει πρόσωπο με πρόσωπο με τον κάθε άτυχο απολυόμενο και την παίρνει μαζί του ως εκπαιδευόμενη στα ταξίδια του. Η ιστορία παρά την απλότητα της ξετυλίγεται ιδιαίτερα γοητευτικά και το μεγαλύτερό της μειονέκτημα είναι μία ιδιαίτερα μεγάλη κοιλιά κατά την οποία επαναλαμβάνεται η διαδικασία λειτουργίας του Ryan μέχρι να υπάρξει το σημείο κλειδί που θα φέρει μια συνέχεια στην ιστορία. Αυτή η κοιλιά είναι μάλιστα τόσο ενοχλητική που σε κάνει να λες ότι πραγματικά αυτή η ταινία δεν έχει κάποιο νόημα κάτι που αρκετά λεπτά αργότερα παίρνεις πίσω αλλά το κακό έχει ήδη γίνει.
Σκηνοθετικά ο Reitman δε πέφτει στη παγίδα της επανάληψης που είχε το The Terminal και περιορίζεται σε λιγοστά φωτογραφικά πλάνα της γοητείας του αεροδρομίου. Ο άνθρωπος φαίνεται ότι μεγάλωσε με μια κάμερα στο χέρι και είναι προέκταση του χεριού του αλλά σε μια τόσο απλή αλλά σε καμιά περίπτωση απλοϊκή ταινία, είναι δύσκολο να ξεδιπλώσει αυτό το κάτι παραπάνω που έχει σε ταλέντο όπου εδώ βλέπουμε περιορισμένο σε κοντινά πλάνα των ιδιαίτερα ταλαντούχων πρωταγωνιστών. Όσο για τους τελευταίους, το ασθενές φύλο τα πάει περίφημα με την Farmiga να είναι απλά σαν στο σπίτι της και τη νεαρή Anna Kendrick να δείχνει ότι τα προσόντα της δε περιορίζονται στις πέντε ατάκες του Twilight αλλά μάλλον δεν είναι και η νέα Ellen Page. Όσο για τον star της ταινίας, George Clooney, ο μόνος χαρακτηρισμός που μπορώ να βρω για την ερμηνεία του είναι επαναλαμβανόμενη. Ο ίδιος ακριβώς τρόπος που έπαιξε στο Burn after Reading, στο Intolerable Cruelty, οι ίδιοι μορφασμοί, το ίδιο ύφος σε σημείο να γίνεται κουραστικός αλλά σε κανένα σημείο κακός. Ο Tom Hanks έκανε σχετικά γρήγορα την επανάστασή του μιας και ήταν το απόλυτο παράδειγμα τυποποίησης, και μάλλον είναι καιρός να την κάνει και ο Clooney.
Το Up in the Air είναι μια εξαιρετική, με πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία, εξέλιξη και αγαπητούς χαρακτήρες… ταινιούλα. Ίσως το καλύτερο παράδειγμα ταινιούλας αλλά δε παραμένει να κατέχει το χαρακτηρισμό. Δε μπαίνει καν στο κόπο να ξεφύγει κάνοντας το κάτι παραπάνω και αυτός ο χαρακτηρισμός του φαβορί για τις υποψηφιότητες μπορεί να της φέρει τα πολυπόθητα εισιτήρια αλλά θα απογοητεύσει αυτούς που έβαλαν ψηλά τον πήχη για κάτι oscar-worthy.
Στέλεχος εταιρείας που ειδικεύεται στην αναγγελία απολύσεων εργαζομένων έχει μετατρέψει αεροσκάφη , αεροδρόμια και δωμάτια ξενοδοχείων στην μοναδική του κατοικία κυρίως λόγω της ανύπαρκτης προσωπικής του ζωής ενώ παράλληλα φιλοδοξεί να σπάσει όλα τα ρεκόρ σε μίλια που θα έχει διανύσει αεροπορικώς. Η σχέση του με μια γυναίκα με ανάλογους επαγγελματικούς ρυθμούς και η αναγκαστική συνύπαρξη με μια νεότερη συνάδελφο θα αλλάξουν πρόσκαιρα τη ζωή του.
Βαθμιαία καθοδική η πορεία του Τζέισον Ράιτμαν δείχνει να χάνει από ταινία σε ταινία μέρος της ορμητικότητας και προτερήματα με τα οποία μας συστήθηκε. Εδώ αν και ξεκινάει από μια έξοχη σεναριακή ιδέα προτιμάει να μην στραφεί σε μια καυστική σάτιρα για την εφευρετικότητα των εργοδοτών να ξεφορτώνονται τους υπαλλήλους τους . Η μονοδιάστατη κινηματογράφηση των αντιδράσεων των τελευταίων όταν απολύονται συνηγορεί ότι δεν περισσεύει χώρος για την καταγραφή της ψυχοσύνθεσης τους .Ένα τέτοιο θέμα στα χέρια και την οξυδερκή οπτική ενός Τζον Σέιλς για παράδειγμα θα απογειωνόταν. Η επιλογή (ή μήπως επιβολή ;) – παγίδα του Τζορτζ Κλούνεϊ στο κεντρικό ρόλο , που υποκριτικά με το cool ύφος και την πλεονάζουσα αυτοπεποίθηση του μοιάζει σαν να ξεπήδησε από φιλμ του Σόντερμπεργκ ,διώχνει επίσης την όποια σκέψη για ένα δραματικό σχόλιο πάνω στην αποξένωση. Οπότε το κέντρο βάρους κατευθύνεται υποχρεωτικά στα χνάρια μιας κομεντί με το πορτραίτο ενός μοναχικού καριερίστα που χάνει εκ πεποιθήσεως… τη γη κάτω από τα πόδια του. Ο Καναδός σκηνοθέτης δυσκολεύεται να εξισορροπήσει το ύφος ανάμεσα στα διάφορα επεισόδια της ζωής του πρωταγωνιστή . Είναι ηθικοπλαστικό το μήνυμα που μεταδίδει με αφορμή το γάμο της αδελφής του, στερεότυπος ο τρόπος που τον αφήνει να βιώσει τη συναισθηματική απογοήτευση και απολογητικός ο τόνος γύρω από την αξία της επαγγελματικής αρχαιότητας και της παράδοσης έναντι κάθε απρόσωπης καινοτομίας.. Παρόλα αυτά ο Ράιτμαν δεν χάνει στιγμή το timing, τη φρεσκάδα και τον ρομαντικό του ενθουσιασμό κάτι που σε κάνει να παρακολουθείς με ενδιαφέρον την χαλαρή πλοκή δείχνοντας σποραδικά ψήγματα του ασυμβίβαστου και τολμηρού παλαιότερου εαυτού του. Όπως με το μελαγχολικό εύρημα του πόστερ των μελλόνυμφων που φωτογραφίζει από πόλη σε πόλη ο Κλούνεϊ ή με το ειρωνικό συμπέρασμα που κρύβεται πίσω την διαφορά φιλοσοφίας και μεθοδολογίας των δύο συναδέλφων ότι τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη επικοινωνία έστω κι αν αυτή αποσκοπεί στην απόλυση υπαλλήλων.
Κάποια στιγμή αναρωτήθηκα αν αυτή τη ταινία είχε ο Ράιτμαν εξαρχής στο μυαλό όταν ξεκινούσε ή πιθανές πιέσεις των στούντιο προκειμένου το φιλμ να τρέξει στην οσκαρική κούρσα επηρέασαν το τελικό αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση όμως ο νεαρός δημιουργός επιδεικνύει την ίδια έλλειψη θάρρους που χαρακτηρίζει και τις εταιρείες που προσλαμβάνουν τον κεντρικό του ήρωα αφήνοντας το εγχείρημα κινηματογραφοφιλικά στον αέρα.
Ο Τζόρτζ Κλούνεϊ είναι ένας υψηλόβαθμος υπάλληλος σε εταιρεία που ειδικεύεται στις απολύσεις συνεργατών από άλλες εταιρείες (ναι, υπάρχει και αυτό το επάγγελμα!). Βρίσκεται σε ένα διαρκές ταξίδι και για αυτό τον λόγο οι σχέσεις που αναπτύσσει είναι πάντοτε περιστασιακές. Τα πράγματα αλλάζουν όταν στην ζωή του έρχεται μια νεαρή εκπαιδευόμενη, αλλά και μια δυναμική γυναικα η οποία είναι ακριβώς σαν και αυτόν - ταξιδεύει συνεχώς. Πολύ σύντομα ο Κλούνεϊ θα βρει τον δάσκαλό του και ακόμα περισσότερο έτοιμος να θυσιάσει τα πάντα και να αλλάξει ζωή.
Είναι όμως τα πράγματα όπως φαίνονται; Δυστυχώς τα απότομα περάσματα από το ατομικό στο συλλογικό, όπως στις σκηνές: όπου ο Κλούνεϊ ετοιμάζεται να λάβει κάποιο βραβείο για τις υπηρεσίες του, τις στιγμές που αυτός και η εκπαιδευόμενή του μοιράζονται κάποιο ψυχρό εταιρικό γραφείο όπου θα απολυθεί κάποιος, ή τις στιγμές του ίδιου και της ερωμένης του στο background του γάμου τις αδερφής του, μάλλον θα οδηγήσουν τους πιο υποψιασμένους από εμάς σε κάποιο διαφορετικό συμπέρασμα.
Γιατί δεν είναι μια απλή κομεντί όπου όλα οδηγούνται σε εύκολες λύσεις στο τέλος, αλλά αντίθετα γίνονται επώδυνες για τον ήρωα αφού βρεθεί συντετριμμένος απέναντι στην πικρή αλήθεια!
George Clooney ... Ryan Bingham
Vera Farmiga ... Alex
Anna Kendrick ... Natalie
Jason Bateman ... Craig Gregory
Melanie Lynskey ... Julie
Danny McBride ... Jim
Tamala Jones
Chris Lowell ... Kevin
Adam Rose ... David
Dave Engfer ... Software Dude
James Anthony ... The Businessman
Σκηνοθεσία Jason Reitman
Σενάριο Walter Kirn (μυθιστόρημα "Up in the Air")
Jason Reitman
Sheldon Turner
Παραγωγή Jeffrey Clifford
Daniel Dubiecki
Ivan Reitman
Jason Reitman
Φωτογραφία Eric Steelberg
Μοντάζ Dana E. Glauberman
Casting Mindy Marin
Σχεδιασμός Παραγωγής Steve Saklad
Καλλιτεχνική Διεύθυνση Andrew Max Cahn
Σκηνικά Linda Lee Sutton
Κοστούμια Danny Glicker
Βοηθός Σκηνοθέτη Jason Blumenfeld
Εταιρείες Παραγωγής DreamWorks Pictures
Cold Spring Pictures
Hard C
Montecito Picture Company, The
Paramount Pictures
Διανομή DreamWorks Pictures
United International Pictures
Universal Pictures International
Paramount Pictures
Ειδικά Εφέ Lola Visual Effects (visual effects)
Χρονολογία παραγωγής 2009
Χώρα παραγωγής ΗΠΑ
Γλώσσα
ΑΓΓΛΙΚΑ
Εικόνα ΕΓΧΡΩΜΗ
Είδος ταινίας ΚΩΜΩΔΙΑ, ΔΡΑΜΑ
AKA
Τοποθεσίες Γυρισμάτων Detroit Metropolitan Wayne County Airport, Michigan, ΗΠΑ
• Από τις δύο πρώτες κιόλας ταινίες του (Thank You For Smoking, Juno) ο
Τζέισον Ράιτμαν καθιερώθηκε για το μοναδικό του ταλέντο να παίρνει αντι-ήρωες,
να τους χρίζει πρωταγωνιστές και να αφηγείται βαθιές, ανθρώπινες ιστορίες
με λεπτό χιούμορ. Εδώ ο ήρωας είναι ένας γοητευτικός άντρας, αντιπροσωπευτικό
προϊόν της σύγχρονης, τάχιστα εξελισσόμενης τεχνολογικά εποχής, που καλείται,
λόγω του άχαρου επαγγέλματός του, να ταξιδεύει ανά τον κόσμο προκειμένου
να ανακοινώνει σε εργαζόμενους την απόλυσή τους. Εντούτοις, μολονότι ο
ίδιος επιφανειακά μοιάζει να είναι ο τυχερός της υπόθεσης, στην ουσία είναι
ο πλέον πένης, καθώς στερείται του πιο σημαντικού αγαθού: των ανθρωπίνων
σχέσεων. Και εδώ έγκειται και η προβληματική της ταινίας: σε μια εποχή
όπου όλη η υφήλιος είναι προσβάσιμη και μάλιστα μέσα σε ελεγχόμενο χρονικά
πλαίσιο κι όπου οι τηλεδιασκέψεις συνιστούν τη βασική μέθοδο επικοινωνίας
(προσομοιάζοντας εικονικά στην προσωπική) πώς μπορούν να δομηθούν ουσιαστικές
σχέσεις; Και τι συμβαίνει στον άνθρωπο όταν συστηματικά αποφεύγει την όποια
συναισθηματική εμπλοκή;
• Το σενάριο της ταινίας έχει ως πηγή έμπνευσης το ομώνυμο βιβλίο του Ουόλτερ
Κιρν, αλλά ακολουθεί τη δική του αυτόνομη πορεία. Σχολιάζει ο σκηνοθέτης
«Το βιβλίο μου μίλησε σε πολλά επίπεδα. Μου αρέσει η γλώσσα του Ουόλτερ,
την οποία και χρησιμοποιώ συχνά κι ο ίδιος. Αλλά καθώς έγραφα το σενάριο,
άλλαξε η ίδια μου η ζωή. Γνώρισα τη γυναίκα μου, ερωτεύτηκα κι απόκτησα
παιδί. Κι έτσι κι ο πρωταγωνιστής άρχισε να ωριμάζει και να αναζητά περισσότερα
από τη ζωή. Το σενάριο λοιπόν κατέληξε να τονίζει το πόσο σημαντικές είναι
οι προσωπικές σχέσεις στη ζωή μας.» Και συνεχίζει ο ίδιος «Το προσέγγισα
ως την ιστορία ενός άντρα που ενώ θεωρεί πως τα έχει όλα στη ζωή του, αποφεύγει
την ευθύνη συμμετοχής σε κάτι ουσιαστικό. Γνήσιο τέκνο μιας εποχής όπου
όλοι επικοινωνούμε μέσω κινητών και διαδικτύου, αλλά επί της ουσίας είμαστε
απόμακροι κι απομονωμένοι. Είμαστε παγκόσμιοι πολίτες, ξεχνώντας κάθε τι
τοπικό κι εθνικό.» Ο συγγραφέας Ουόλτερ Κιρν με τη σειρά του ισχυρίζεται
πως η έμπνευση για τον ήρωα του μυθιστορήματός του προέκυψε κατά τη διάρκεια
ενός ταξιδιού όπου γνώρισε κάποιον που με περίσσια ειλικρίνεια παραδέχτηκε
πως το σπίτι του είναι η εκάστοτε αεροπορική θέση… Όσον αφορά στη συνεργασία
του με το σκηνοθέτη ο Κιρν δηλώνει «Ο Ράιτμαν έδωσε μια τέταρτη διάσταση
στο μυθιστόρημά μου.»
• Η παγκόσμια οικονομική κρίση έτυχε να λάβει χώρα την περίοδο ολοκλήρωσης
του σεναρίου και καθώς, το θέμα της ταινίας αφορά σε απολύσεις και στον
τρόπο με τον οποίο ανακοινώνεται σε κάποιον κάτι τέτοιο καθώς και στις
επιπτώσεις που αυτό έχει στη ζωή ενός ανθρώπου, ο σκηνοθέτης επέλεξε (εν
είδει ντοκουμέντου) να κινηματογραφήσει αληθινές μαρτυρίες ανθρώπων που
είχαν πληγεί και χάσει τις δουλειές τους.
• Στο πλευρό του Κλούνεϊ βρίσκουμε τη Βέρα Φαρμίγκα (στο ρόλο της γυναίκας
που κάνει τον Κλούνεϊ να αναθεωρήσει την μέχρι πρότινος τακτοποιημένη και
συναισθηματικά στερημένη ζωή του), ο Τζέισον Μπέιτμαν (στο ρόλο του αφεντικού
του Κλούνεϊ που ξέρει καλά να χειρίζεται και να απομυζά το προσωπικό του)
και η Άννα Κέντρικ (στο ρόλο της νέας συναδέλφου και προστατευόμενης του
Κλούνεϊ που προτείνει, στη λογική της περικοπής των εξόδων, οι απολύσεις
να γίνονται τηλεφωνικά κι ακόμα πιο απρόσωπα, πράγμα που σύντομα συνειδητοποιεί
πως οι ζωές δεν είναι παιχνιδάκι διοίκησης).
• Εκτός από την πρωταγωνιστική τετράδα Κλούνεϊ-Μπέιτμαν-Φαμίγκα-Κέντρικ
(με τον Κλούνεϊ να αποτελεί την πρώτη και μόνη επιλογή για το ρόλο αυτό)
το καστ συμπληρώνουν οι Ντάνι Μακ Μπράιντ, Μέλανι Λίνσκι, Έιμι Μόρτον,
Σαμ Έλιοτ, Κρις Λόουελ και ο δικός μας Ζακ Γαλιφιανάκης.
• Πολλά από τα γυρίσματα έλαβαν χώρα σε πραγματικά αεροδρόμια-πάνω από
πενήντα σκηνές λαμβάνουν χώρα σε αεροπλάνα/αεροδρόμια, υπακούοντας στα
μέτρα μεγάλης ασφάλειας που έχουν επιβληθεί παγκοσμίως, έπειτα από την
11η Σεπτεμβρίου. Συνολικά έγιναν γυρίσματα σε πέντε πόλεις (τριάντα διαφορετικές
τοποθεσίες), αλλά ουσιαστικά απεικονίζονται είκοσι.
• Όλες οι σκηνοθετικές παράμετροι (διάλογοι, χαρακτήρες, φωτισμός, χρώματα,
κοστούμια, μουσική) είναι ενορχηστρωμένες με τρόπο που να αντανακλά τις
αλλαγές στο χαρακτήρα του πρωταγωνιστή.
Ο ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ
ΤΖΕΪΣΟΝ ΡΑΪΤΜΑΝ
• Γεννήθηκε το 1977 στον Καναδά.
• Σήμα κατατεθέν του είναι η χιουμοριστική προσέγγιση σοβαρών θεμάτων.
• Σε ηλικία 19 ετών, η μικρού μήκους ταινία του Operation, άνοιξε στο Sundance
Festival και κατόπιν προβλήθηκε σε πάνω από 100 φεστιβάλ παγκοσμίως.
• Έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με την ταινία Thank You For Smoking.
Παλαιότερες ταινίες: Operation, Gulp, Consent, Thank You For Smoking, Juno.
ΤΟ ΚΑΣΤ
ΤΖΟΡΤΖ ΚΛΟΥΝΕΪ
• Γεννήθηκε το 1961 στο Κεντάκι.
• Έγινε γνωστός από τη συμμετοχή του στην τηλεοπτική σειρά ER.
• Το 2006 κέρδισε 3 υποψηφιότητες για Όσκαρ: Σκηνοθεσίας, Πρωτότυπου Σεναρίου
(Good Night, and Good Luck) και Β’ Ανδρικού Ρόλου (Syriana), όντας ο πρώτος
στην ιστορία της Ακαδημίας που απέσπασε Οσκαρικές υποψηφιότητες για Σκηνοθεσία
και Ερμηνεία σε 2 διαφορετικές ταινίες.
• Κέρδισε Χρυσή Σφαίρα κι Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του
στην ταινία Syriana και Χρυσή Σφαίρα για την ερμηνεία του στην ταινία O
Brother, Where Art Thou?.
• Έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο το 2002 με την ταινία Confessions
Of A Dangerous Mind.
Παλαιότερες ταινίες: Red Surf, Unbecoming Age, The Harvest, From Dusk Till
Dawn, Curdled, One Fine Day, Batman & Robin, The Peacemaker, Out Of
Sight, The Thin Red Line, Three Kings, O Brother, Where Art Thou?, The
Perfect Storm, Spy Kids, Ocean’s Eleven, Welcome To Collinwood, Solaris,
Confessions Of A Dangerous Mind, Intolerable Cruelty, Ocean’s Twelve, Good
Night, and Good Luck, Syriana, The Good German, Ocean’s Thirteen, Michael
Clayton, Leatherheads, Burn After Reading.
ΤΖΕΪΣΟΝ ΜΠΕΪΤΜΑΝ
• Γεννήθηκε το 1969 στη Νέα Υόρκη.
• Σε ηλικία 12 ετών έκανε το ντεμπούτο του στην τηλεοπτική σειρά Little
House on the Prairie.
• Κέρδισε Χρυσή Σφαίρα, για το ρόλο του στη σειρά Arrested Development.
Παλαιότερες ταινίες: Necessary Roughness, Breaking the Rules, Love Stinks,
Sol Goode, The Sweetest Thing, Starsky & Hutch, Dodgeball: A True Underdog
Story, The Break-Up, Arthur and the Minimoys, Smokin’ Aces, The Kingdom,
Juno, Mr. Magorium’s Wonder Emporium, The Promotion, Forgetting Sarah Marshall,
Hancock, State of Play, Extract, Couples retreat.
ΒΕΡΑ ΦΑΡΜΙΓΚΑ
• Γεννήθηκε το 1973 στο Νιού Τζέρσι.
• Έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στην ταινία Return to Paradise.
• Διακρίθηκε στο Sundance Festival για την ερμηνεία της στην ταινία Down
to the Bone.
Παλαιότερες ταινίες: The Butterfly Dance, Return to Paradise, The Opportunists,
Autumn in New York, 15 Minutes, Dust, Love in the Time of Money, Dummy,
Down to the Bone, Mind the Gap, The Manchurian Candidate, The Hard Easy,
Neverwas, Running Scared, Breaking and Entering, The Departed, Joshua,
Never Forever, In Tranzit, Quid Pro Quo, The Boy in the Striped Pyjamas,
Nothing But the Truth, Orphan.
ΑΝΝΑ ΚΕΝΤΡΙΚ
• Γεννήθηκε το 1985.
• Ήταν υποψήφια για Tony για την ερμηνεία της στο θεατρικό μιούζικαλ High
Society.
• Έκανε το ντεμπούτο της στην ταινία Camp.
Παλαιότερες ταινίες: Camp, Rocket Science, Twilight, Elsewhere, The Marc
Pease Experience.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΡΗΤΑ Η ΜΕΡΙΚΗ Ή ΟΛΙΚΗ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ, ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΕΓΓΡΑΦΗ ΑΔΕΙΑ ΤΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ Το πρωτότυπο περιεχόμενο του myFILM.gr, είναι αποτέλεσμα δημοσιογραφικής έρευνας και εργασίας και προστατεύεται από το νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων και διανόησης.
All logos, trademarks and content in this site are property of their respective owner, the comments and reviews of their posters. Όλες οι δημοσιεύσεις σε αυτές τις ιστοσελίδες εκφράζουν τις απόψεις και τη γνώμη των συντακτών τους και όχι του εκδότη ή αρχισυντάκτη, των διαχειριστών ή συντονιστών (εκτός των δημοσιεύσεων των ιδίων) και ως εκ τούτου δεν φέρουν καμία ευθύνη για αυτές. myfilm.gr | themovie.gr | cinestar.gr | thestarmovie.com | thestarfilm.com | xms24.com